Een alarmbel

EEN ALARM BEL

Over de hele wereld klinkt de alarm bel over het functioneren van onze democratie. Met grote, kleine en heel kleine klokken. Maar daarom niet minder indringend. Aan de grote bel wordt dikwijls getrokken door de ‘sterke mannen’ van deze wereld; de Trump’s, Poetin’s en Erdogan’s.  Dichterbij zien we Thiery Baudet, Geert Wilders en andere gezagsdragers het zelfde gedrag vertonen. Helemaal spannend wordt het om door deze bril naar ons eigen politieke circus te kijken. Want ook heel dichtbij drijven de strapatsen en de onmacht van de lokale politici de inwoners dikwijls tot wanhoop en razernij.

 

DE GEMEENTEPOLITIEK ALS DARK ROOM

Na het echec van het laatste centrumplan proces stelde het college voor om de betrokkenheid voor inwoners en ondernemers op te schalen van meedenken naar meedoen. Met als leidend principe :  co- productie; een geheel andere besturingsfilosofie; samen maken we de maatschappelijke werkelijkheid. Toch blijkt dit in de praktijk voor iedereen nog een hele klus. Zeker voor bestuurders, die gewend zijn om te functioneren in hun eigen bubble – een dark room met voor menigeen onbekende regels en gebruiken. De insiders lijken er plezier aan te beleven, maar niemand weet precies waarom. De ondertiteling ontbreekt; de dark room blijft de dark room! Deze metafoor geldt ook voor de Ouderkerkse politiek.  De coalitie, de gemeenteraad, en iedereen die zich formeel organiseert; men wekt de indruk in de eigen bubble te leven. Met eigen leefregels en gebruiken, die geregeld uiterst autoritair uitpakken richting de kennelijk zondige omgeving. Terwijl de zondigheid toch vooral het eigen disfunctioneren betreft. Eenmaal opgenomen in deze bubble neemt de bereidheid af om echt te kijken naar wat er in de bevolking leeft, of wat er in de samenleving speelt. Daarom slaat men in menig dossier de plank mis. Denk hierbij o.a. aan Entrada, Centrumplan Ouderkerk, de woonboten in Duivendrecht en de parkeerproblemen op verschillende plekken. Zo wordt ook bij ons steeds duidelijker, dat menig politicus op een andere planeet leeft. Losgezongen van de realiteit van de gewone burgers.   

 

KORTZICHTIGE POLITIEK

Op deze planeet bestaat weinig ruimte voor zelfreflectie, zelfkritiek of zelfcorrectie.  Fractie- en coalitie discipline gaat boven waarheidsvinding; een wurggreep die weinig ruimte laat voor vrijdenkers en kritische geesten. Mede daardoor wordt er weinig geleerd van bloopers. Dit onvermogen wordt gecompenseerd met een litanie van visies vol goede bedoelingen en hol organisatie jargon. Gelukkig worden de voornemens nooit veel concreter als:  ‘onze ambitie is om onze eigenheid, ons unieke en diverse karakter als gemeente te  behouden en te versterken, omdat daar onze kracht zit’ (uit visie 2030). Mogelijk past deze ambitie ook bij het voornemen om het Kampje  ‘levendig en toekomstbestendig’ te maken. Wederom gezwollen taal,  zonder veel inhoud. Over de huidige klimaatcrisis en de verhitting van moeder aarde wordt ondertussen met geen woord gesproken. In geen enkel visiestuk staat het woord klimaat, of CO2 reductie. Aan Ouder Amstel gaan deze bedreigingen kennelijk geheel voorbij ( leestip: de onbewoonbare aarde van David Wallace-Wells).

Dat is wonderlijk; zeker voor een dorp, dat net als Hongkong. Shanghai, Jakarta, Mumbai, New York en vele andere wereldsteden bij ongewijzigd beleid spoedig natte voeten zal hebben. Veel liever concentreert men zich in Ouder Amstel ook nu nog op de groei van het toerisme en de horeca. De economie woekert, de ecologie betaalt de prijs. Het is een illusionistische manier van politiek bedrijven. Met als schrale troost, dat al die visies in de praktijk niet heel erg toekomstbestendig zullen blijken te zijn.   

 

ER ZIJN ZOVEEL MOOIE EN BOEIENDE ALTERNATIEVEN

Meer dan ooit hebben we behoefte aan vrijdenkers en moedige bestuurders, die overkoepelend denken en integrerend handelen. Met mensen die over partijgrenzen heen denken; met het algemeen belang voor ogen. Het is daarom hoog tijd om afscheid te nemen van de klassieke manier van politiek bedrijven en op zoek te gaan naar een nieuwe manier van samenwerken en innoveren. Want ‘meer-van-het-zelfde’  leidt voorspelbaar tot steeds meer frustratie, onmacht en teleurstelling. En tot nog meer onvrede bij de inwoners. Het kan anders, maar dat vraagt om bewustzijnsverruiming, scholing en training.  Twee denkrichtingen kunnen hierbij helpen:

1. DEEP DEMOCRACY – besluitvorming met aandacht en waardering voor andere opvattingen. Geen compromis. Werkelijke consensus. Zonder te polderen. Conflicten aangaan, oplossen en er niet omheen lopen. Een grondhouding en skillset, die men kan aanleren
2. DEEP LEARNING – van (inschattings-) fouten wordt geleerd; kernoorzaken worden  benoemd met een nadruk op waarheidsvinding; wat kan het systeem leren van de gemaakte fout?  Pas daarna gaat het over ‘wie waarvoor verantwoordelijk is’ en of die persoon nog draagvlak heeft en geloofwaardig is.

 Bijna alle natuurlijke systemen hebben een kantelpunt. Als een bos in brand staat,  laat het in één keer alle CO2 vrij die het decennia lang heeft vastgelegd. Een dergelijk kantelpunt zou ook kunnen gelden voor onze politieke ordening. De grote vraag voor Ouder Amstel is waar ons kantelpunt ligt; en of we dit kantelpunt ondertussen al niet ruim gepasseerd zijn.

Ouder Amstel verdient beter!

 

Rob Fijlstra, 30 mei 2019 , Ouderkerk.